Uzay Dokusundaki Yamulma

[ayfer]

"Dünya; Güneş gibi kütle çekim etkisine sahip olduğu için uzay dokusunu yamultur ve Ay"ı yörüngede tutar. Uzamsal yamulmanın büyüklüğü de güneşe olan uzaklık arttıkça azalır" deniliyor.Demek oluyor ki,mesafe büyüdükçe kütle çekim etkisi de azalıyor.
Öncelikle uzayın 3 boyutlu yamulması fiziki olarak tespit edilebiliyor mu?
Güneş"ten çok uzakta bulunan Neptün"ün kütle çekimi çok zayıfsa 13 uydusunu nasıl yörünge de tutabiliyor.

[Kemal]

Ben bu işlerden pek anlamam ama bahsettiğiniz uzay dokusu ile yörüngede tutma farklı 2 konu gibi geldi bana... Kütlesinden dolayı Güneş uzay dokusunu yamultur ama gezegenleri çevresinde dolanmasıyla bu olayı ben pek ilişkilendiremedim... Bilgisi olan varsa paylaşırsa sevinirim.

[Nükleer Kedi]

Aslında bahsettiğiniz yamulma genel göreliliğe göre dört boyutlu bir yamulma (3 uzay boyutu ve zaman). Fakat 4 boyutlu bir yamulmayı göstermek zor olduğu için temsili olarak iki boyutta gösterilir genelde (bir uzay boyutu bir zaman boyutu). Oradaki yamulma aslında Güneş'in yakınlarında bile  fazla olabilir fakat Dünya gibi uzak yerlerde bu etki daha da az.  Merkür'de bile bu etki çok az fakat 1880'lerde Merkür'ün yörüngesindeki bazı sapmalar gökbilimcilerin kafasını karıştırmıştı. Hatta orada başka bir gezegenin olduğu bile düşünülmüştür. Daha sonradan sorunu genel görelilik (Einstein) çözmüştür. Uyduyu yörüngede tutmak ise genel olarak gezegenin kütleçekimine bağlı bir şey. Neptün'ün Güneş'ten uzak olması onu çok fazla etkilemeyecektir. Burada kastettiği aslında Güneş'ten uzaklaştıkça bükülme azalır ve gezegenlrrin tutunması zorlaşır (daha az kütleçekimin etkisinden dolayı). Bu arada laf arasında belirtelim Neptün'ün uydusu Triton diğer uydulara göre ters yönde dolanan tek uydudur. Bu uydunun aslında Kuiper Kuşağı'ndan yakalanmış bir nesne (cüce gezegen) olduğu düşünülüyor.

[andromeda-senem]

Uzak gezegenlerin uydularını etrafında tutabilmeleri kendi kütleçekimleriyle ilgilidir.
Yani Güneş'ten uzak olmaları uydularını tutamayacakları anlamına gelmez.

[seco]

Ben bu işlerden pek anlamam ama bahsettiğiniz uzay dokusu ile yörüngede tutma farklı 2 konu gibi geldi bana... Kütlesinden dolayı Güneş uzay dokusunu yamultur ama gezegenleri çevresinde dolanmasıyla bu olayı ben pek ilişkilendiremedim... Bilgisi olan varsa paylaşırsa sevinirim.

Aslında uzay zaman dokusunun yamulması ve kütle çekimi aynı şey. Yani kütlenin kütleye etkisini inceleyen iki farklı yaklaşım. bir yaklaşım uzay zaman dokusunun yamulmadığını sadece kütleçekimsel alan olduğunu söyler diğer yaklaşım ise kütle çekimi diye bişey olmadığını bunun uzay zaman dokusunun yamulması olduğunu söyler. Kabaca bakıldığında bu iki yaklaşım da aynı sonucu verir. Kütle bir başka kütleye doğru düşer. Sanırım bir de her ikisini de yok sayıp graviton parçacıklarından bahseden bir yaklaşım daha var.

[Nükleer Kedi]

Aslında hiç biri birbirini yok saymıyor. Kütleçekimi var fakat bu uzay-zaman dokusunda bükülmeye neden oluyor. Kütleçekim alanın yaratılması da graviton adlı kütlesiz parçacıkların değiş tokuşuyla oluyor.